De Nederlandse filmindustrie

De Nederlandse filmindustrie refereert aan de filmindustrie die in Nederland is gevestigd. De Nederlandse filmindustrie is redelijk klein en voor een groot deel Nederlandstalig. Dit zorgt ervoor dat er nauwelijks tot geen internationale markt is voor de Nederlandse films. De financiering van de Nederlandse filmindustries is daardoor voor een groot deel afhankelijk van de overheid. De financiering kan rechtstreeks afkomstig zijn van de overheid maar er zijn ook andere manieren waarop hij verkregen kan worden. Zo zijn er de laatste jaren verschillende belastingvoordelen bijgekomen die het makkelijker maken voor private investeerders om in de Nederlandse filmindustrie te investeren.

In het jaar 2000 was de totale omzet door kaartverkoop van bioscopen omgerekend 128 miljoen euro. Het aandeel van de eigen Nederlandse filmindustrie hierin was echter slechts iets meer dan 5 procent. Dit betekent dat de Nederlandse filmindustrie door kaartverkoop ongeveer 7 miljoen euro in het laatje wist te brengen. In 2006 was de totale omzet gestegen tot 156 miljoen euro, het aandeel van de Nederlandse filmindustrie groeide bovendien tot 11,5 procent. Dit zorgde dat de totale omzet van de Nederlandse filmindustrie door kaartverkoop was opgelopen tot iets meer dan 17 miljoen euro. De meest bezochte Nederlandse film is Turks Fruit met meer dan 3 miljoen bezoekers.

Geschiedenis en documentaire school

De geschiedenis van de Nederlandse film begon al in het jaar 1896. In dat jaar kwam de eerste Nederlandse film genaamd Gestoorde Hengelaar uit. Niet lang daarna kwam het avontuur van een Frans heertje zonder pantalon op het strand van Zandvoort uit. Dit is de eerste Nederlandse film die bewaard is gebleven. Hoewel de Nederlandse filmindustrie relatief klein is, heeft hij toch een aantal periodes van bloei gekend. De eerste periode van bloei was tijdens de eerste wereldoorlog omdat Nederland op dat moment een van de weinige neutrale staten was. Ook in de jaren 30 ging het goed met de Nederlandse filmindustrie en verschenen er een groot aantal nieuwe films.

De Nederlandse filmindustrie heeft lange tijd bekend gestaan door de documentaire school van Nederland. De documentaire school waar Nederland om bekend stond heeft een aantal prominente Nederlandse regisseurs afgeleverd zoals Joris Ivens en Bert Haanstra. De Nederlandse documentaire was vooral in de jaren kort na de tweede wereldoorlog en de jaren 50 enorm geliefd in het buitenland. Ook vandaag de dag spelen documentaires nog een belangrijke rol in de Nederlandse filmindustrie. Het internationale documentaire film festival in Amsterdam draait er bijvoorbeeld om. Later in deze tekst zullen we dit festival en andere filmfestivals in Nederland verder bespreken.

Door de bloei van de Nederlandse documentaire school en de overstap van goede regisseurs van documentairemaker naar producent van fictieve films, kwam de Nederlandse filmindustrie in de jaren 50 en 60 tot bloei. Dit zorgde voor een grote groei van het aantal bioscoopbezoekers en de omzet van de Nederlandse filmindustrie. Ook in het begin van de jaren 70 groeide deze Nederlandse filmindustrie nog flink. Aan het eind van de jaren 70 en in de jaren 80 volgde echter krimp in de Nederlandse filmindustrie. De enige regisseur die bij het grote publiek nog successen wist te boeken was Dick Maas. Hierop volgde in de jaren 90 en het begin van deze eeuw maatregelen van de overheid om de Nederlandse filmindustrie weer op te laten bloeien.

Familiefilms

Met name op het gebied van bioscoopbezoek zijn familiefilms de laatste jaren het belangrijkste onderdeel van de Nederlandse filmindustrie. Met name verfilmingen van Nederlandse romans voor kinderen doen het goed. Bekende titels op het gebied van familiefilms in de Nederlandse filmindustrie zijn Abeltje en Kruimeltje aan het eind van de vorige eeuw. In het begin van deze eeuw volgden moderne klassiekers als Minoes, Pietje Bell en De Schippers van de Kameleon. Het Paard van Sinterklaas is een andere succesvolle jeugdfilm die ook in het buitenland aansloeg.

Naast familiefilms is de populairste Nederlandse film van de laatste tijd Zwartboek. Deze thriller was in 2006 de eerste Nederlandse film na Kruimeltje met meer dan een miljoen bezoekers. De film was bovendien de duurste Nederlandse film aller tijden met een budget van iets minder dan 18 miljoen euro. Een jaar later was Alles is Liefde de volgende film die meer dan een miljoen bezoekers naar de bioscoop trok.

Nederlandse filmmakers en acteurs in het buitenland

Hoewel de Nederlandse filmindustrie relatief klein is, heeft de filmindustrie wel een aantal regisseurs en acteurs voortgebracht die in het buitenland succes boeken. De bekendste Nederlandse regisseur is wellicht Paul Verhoeven maar ook Jan de Bont en Pieter Jan Brugge zijn in Hollywood redelijk bekende namen.

Qua mannelijke acteurs zijn op dit moment Rutger Hauer en Jeroen Krabbé de meest bekende Nederlandse namen. Rutger Hauer speelde in de film Blade Runner en Krabbé speelde in The Fugitive. Bekendste Nederlandse actrices zijn Carice van Houten en Famke Janssen. Carice van Houten heeft in een aantal films gespeeld en ook in de populaire serie Game of Thrones. Famke Janssen zou je bijvoorbeeld kunnen kennen van de film X-men.

Filmfestivals in Nederland

Er zijn in Nederland een hele hoop filmfestivals waarvan er drie qua omvang uitspringen. De eerste van deze drie is het Internationale Film Festival Rotterdam dat dikwijls wordt afgekort tot IFFR. Het is een filmfestival voor onafhankelijke en innovatieve film met grote aandacht voor beeldende kunst. Tijdens het Internationale Film Festival Rotterdam worden de tijger awards uitgedeeld. Deze awards zijn speciaal bedoeld voor beginnende filmmakers. Het festival wordt al ruim 30 jaar gehouden in Rotterdam.

Sinds het jaar 1981 wordt het Nederlands Film Festival of NFF gehouden. Dit jaarlijkse filmfestival is speciaal bedoeld voor Nederlandse films. Het festival duurt een week en vindt plaats in Utrecht. De beste Nederlandse films van het jaar worden er vertoond en de welbekende gouden kalveren worden er uitgereikt. Deze prijzen zijn er voor de beste film, beste acteurs en de beste andere crew leden van een film, de jury bestaat uit een professionele en onafhankelijke jury. Het derde bekende filmfestival is het Internationale Documentaire Film Festival Amsterdam of kortweg IDFA. Dit is een van de grootste filmfestivals op het gebied van documentaires. Het wordt sinds 1988 in Amsterdam gehouden.